อาการปวดเข่าและข้อขัดบริเวณขาเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยเมื่อร่างกายเริ่มเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ การเปลี่ยนแปลงของกระดูกอ่อนบุข้อเข่าตามอายุหรือการใช้งานอย่างหนักเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดโรค เข่าเสื่อม หากสามารถสังเกตและประเมินสัญญาณเตือนตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จะช่วยให้การดูแลรักษาเป็นไปอย่างทันท่วงทีและชะลอความเสื่อมถอยของข้อเข่าได้ก่อนจะกลายเป็นอาการปวดเรื้อรัง

1. เสียงดังกรอบแกรบภายในข้อเข่าเมื่อเคลื่อนไหว

สัญญาณเตือนแรกสุดของภาวะ เข่าเสื่อม มักเริ่มจากการสังเกตเห็นเสียงดังกรอบแกรบหรือรู้สึกถึงการงอข้อที่ไม่ราบรื่น อาการนี้เกิดจากการที่ผิวกระดูกอ่อนเริ่มสึกหรอ ทำให้กระดูกใต้ข้อเกิดการสัมผัสและถูไถกันโดยตรง หากมีเสียงร่วมกับความรู้สึกขัดภายในข้อ ถือเป็นสัญญาณที่ควรเริ่มระมัดระวัง

2. อาการปวดตึงบริเวณข้อเข่าเมื่อเริ่มเคลื่อนไหว

ผู้ที่มีภาวะ เข่าเสื่อม ในระยะแรกมักมีอาการปวดตึงบริเวณหน้าเข่าหรือรอบข้อ โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่เปลี่ยนท่าทาง เช่น การลุกยืนจากเก้าอี้ การเดินขึ้นลงบันได หรือการลงน้ำหนักก้าวแรกหลังจากนั่งนิ่งเป็นเวลานาน อาการปวดนี้มักจะค่อยๆ บรรเทาลงเมื่อมีการเคลื่อนไหวไปได้สักระยะหนึ่ง

3. ข้อเข่าตึงขัดหลังการตื่นนอนหรือนั่งท่าเดิมนานๆ

อาการข้อตึงแข็งในตอนเช้าหลังตื่นนอนหรือหลังจากนั่งทำงานเป็นเวลานานเป็นอีกหนึ่งสัญญาณสำคัญ โดยผู้ที่มีภาวะ เข่าเสื่อม จะรู้สึกงอหรือเหยียดขาได้ไม่สุดในช่วงแรก และต้องใช้เวลาเคลื่อนไหวเบาๆ สักครู่เพื่อให้ข้อเข่ากลับมาทำงานได้ตามปกติ

4. เริ่มมีอาการบวมตึงหรือรู้สึกอุ่นบริเวณรอบข้อเข่า

เมื่อผิวกระดูกอ่อนเริ่มเสียหาย เยื่อบุข้อจะเกิดการอักเสบและสร้างน้ำเลี้ยงข้อออกมามากผิดปกติ ส่งผลให้เกิดอาการบวม ตึง หรือรู้สึกอุ่นร้อนเมื่อสัมผัสบริเวณรอบข้อเข่า ซึ่งแสดงถึงกระบวนการอักเสบที่กำลังเกิดขึ้นภายในข้อ

5. รูปทรงของข้อเข่าเริ่มเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

ในระยะที่ภาวะ เข่าเสื่อม เริ่มพัฒนามากขึ้น โครงสร้างของกระดูกอ่อนและแนวข้อจะเริ่มมีความเปลี่ยนแปลง ส่งผลให้เห็นความผิดรูปภายนอก เช่น เข่าเริ่มโก่งออกด้านนอก หรือมีปุ่มกระดูกงอกหนาขึ้นบริเวณข้างข้ออย่างเห็นได้ชัด

การรับมือและการป้องกันภาวะเข่าเสื่อม

การสังเกตและตรวจเช็กสัญญาณเตือนทั้ง 5 ประการนี้อย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้รับรู้ถึงความผิดปกติของข้อเข่าได้เร็วขึ้น การรับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ตั้งแต่ระยะแรก รวมถึงการปรับพฤติกรรมการใช้งานข้อและการลดน้ำหนักตัว จะช่วยชะลอความรุนแรงของโรค เข่าเสื่อม และรักษาคุณภาพชีวิตในระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ