อาการ ไหล่ติด หรือภาวะถุงหุ้มข้อไหล่อักเสบยึดติด (Frozen Shoulder) ส่งผลให้ขอบเขตการเคลื่อนไหวของข้อไหล่ลดลง ผู้ป่วยมักประสบปัญหาปวดตึงบริเวณไหล่ ไม่สามารถยกแขน สระผม หรือเอื้อมมือไปด้านหลังได้ การบริหารข้อไหล่ด้วยตัวเองที่บ้านอย่างถูกวิธีช่วยลดการเกร็งค้างของพังผืดและเพิ่มมุมการเคลื่อนไหวของข้อต่อ

กลไกและข้อควรระวังก่อนเริ่มท่าบริหารแก้ ไหล่ติด

การยืดข้อไหล่ในภาวะ ไหล่ติด ต้องทำด้วยความนุ่มนวล โดยไม่ใช้วิธีโยกหรือกระชากข้อต่อ หากรู้สึกปวดแหลมรุนแรงควรหยุดพักทันที การประคบอุ่นบริเวณข้อไหล่ด้วยผ้าชุบน้ำอุ่นประมาณ 10 ถึง 15 นาที ก่อนเริ่มบริหาร จะช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือดและผ่อนคลายกล้ามเนื้อรอบข้อต่อ

การบริหารด้วยท่าลูกตุ้มนาฬิกา

ท่าลูกตุ้มนาฬิกา (Pendulum Exercise) อาศัยน้ำหนักแขนและแรงโน้มถ่วงในการผ่อนคลายข้อไหล่ ผู้ป่วยโน้มลำตัวไปข้างหน้าเล็กน้อย ใช้อีกมือวางบนโต๊ะเพื่อพยุงตัว ปล่อยแขนข้างที่มีอาการ ไหล่ติด ห้อยลงตามธรรมชาติ แล้วแกว่งแขนเป็นวงกลมขนาดเล็ก หมุนตามเข็มนาฬิกา 10 รอบ และทวนเข็มนาฬิกา 10 รอบ โดยขยายวงแกว่งออกตามระดับความตึงที่ทนได้

การเพิ่มขอบเขตการยกแขนด้วยท่าไต่กำแพง

ท่าใช้นิ้วไต่กำแพง (Finger Walk Exercise) ช่วยเพิ่มมุมการยกแขนขึ้นด้านหน้า ผู้ป่วยยืนหันหน้าเข้าหากำแพง ห่างประมาณครึ่งก้าว แตะนิ้วชี้และนิ้วกลางของแขนข้างที่มีอาการ ไหล่ติด บนกำแพงระดับเอว แล้วค่อยๆ ไต้นิ้วขึ้นไปตามกำแพงจนถึงจุดที่เริ่มตึง ค้างไว้ 10 ถึง 15 วินาที จากนั้นค่อยๆ ไต้นิ้วกลับลงมาตำแหน่งเดิม ทำซ้ำ 5 ถึง 10 ครั้ง

การยืดข้อไหล่ไปด้านข้างด้วยด้ามไม้ยาว

การยืดข้อไหล่ออกด้านข้างสามารถใช้อุปกรณ์อย่างไม้ยาวหรือไม้พลองช่วยพยุง (Cane Stretch) ผู้ป่วยนอนหงายราบ ถือไม้มือทั้งสองข้างตามแนวนอน ใช้มือข้างปกติออกแรงผลักไม้ไปทางด้านที่มีอาการ ไหล่ติด เพื่อช่วยดันให้ข้อไหล่กางออกด้านข้างช้าๆ ยืดค้างไว้ 10 ถึง 15 วินาที ทำซ้ำ 5 ถึง 10 ครั้ง ท่านอนหงายช่วยลดการเกร็งของกล้ามเนื้อคอและบ่า ทำให้ยืดข้อต่อได้ตรงจุด

ระยะเวลาและความถี่ในการบริหารข้อไหล่

การบริหารเพื่อบรรเทาภาวะ ไหล่ติด ควรกระทำวันละ 2 ถึง 3 รอบอย่างต่อเนื่อง หากพบอาการปวดระบมยาวนานเกิน 2 ชั่วโมงหลังการบริหาร ควรลดแรงยืดหรือลดจำนวนครั้งลง สำหรับผู้ป่วย ไหล่ติด ที่มีอาการปวดรุนแรงในระยะเริ่มแรก ควรได้รับการประเมินจากแพทย์เฉพาะทางหรือนักกายภาพบำบัดเพื่อปรับระดับการยืดให้เหมาะสมกับอาการ